زندگــیِ بهتـــر

زندگــیِ بهتـــر

میتوان زیبا زیست…
نه چنان سخت که از عاطفه دلگیر شویم،
نه چنان بی مفهوم که بمانیم میان بد و خوب!

لحظه ها میگذرند
گرم باشیم پر از فکر و امید…
عشق باشیم و سراسر خورشید…

باآرزوی موفقیت

نویسندگان

علت دروغگویی کودکان

دوشنبه, ۱۸ دی ۱۳۹۶، ۱۱:۱۱ ب.ظ


والدین نقش مهمی در شکل گیری شخصیت کودکان دارند،یکی از رفتارهای غلط کودک دروغ گفتن است که این موضوع به دلیل ترس کودک از خشم والدین و اشتباهات عمدی و غیر عمدی که انجام می دهد،گفته می شود.

یک روان شناس کودک ضمن تشریح علل دروغگویی کودکان، گفت: تحقیقات نشان می دهد حدود ۹۶٪ کودکان در سنین حدود ۶-۴ سال دروغ می­ گویند؛ معمولاً در حدود ۴ سالگی این دروغگویی ۲ ساعت یکبار اتفاق می افتد و از ۶ سالگی به ۱ ساعت یکبار می­ رسد.

گوهریسنا انزانی در گفت وگو با ایسنا، در پاسخ به این سوال که آیا کودکان واقعاً دروغ می­ گویند؟ توضیح داد: پیاژه، روانشناس سوئیسی معتقد است کودک درکی از مفهوم دروغ به عنوان عبارت فریب دهنده و به منظور گمراه کردن دیگران ندارد. همچنین کودک تمام اشتباهات را دروغ قلمداد کرده و تشخیص نمی­ دهد که گفته یک شخص به دلیل عدم آگاهی از واقعیت، دروغ نیست و فقط اشتباه است. این روانشناس معتقد است کودک بین ۷-۵ سالگی تفاوت بین عمل عمدی و اشتباه غیرعمدی را درک می ­کند، اما قادر به تمایز بین این دو نیست و هر دو را دروغ می ­داند. کودک از حدود ۷سالگی کم کم اشتباه غیرعمد را از دروغ تشخیص می ­دهد ولی طبق مراحل رشدی در حدود ۱۱-۱۰ سالگی دروغ را چیزی می­ داند که حقیقت ندارد.

رئیس کلنیک تنفس دوباره با بیان اینکه کودکان تا حدود ۶ سالگی درک انتزاعی ندارند و فقط ۱۸٪ کودکان ۶ ساله تفاوت بین داستان­های واقعی و تخیلی را درک می کنند، افزود: کودکان از حدود ۱۰سالگی می­ توانند فرق بین دروغ و راست را متوجه شوند. آنها همچنین از حدود ۱۲ سالگی می ­فهمند اگر حقیقت را نگویند، نمی توانند اعتماد اطرافیان را جلب کنند. بنابراین کودکان در مراحل رشدی مختلفی که قرار دارند که نمی­ توانند بین تخیل و دروغ فرق بگذارند و به علت عدم آگاهی والدین، حرف­های آنان دروغ برداشت می ­شود.

وی با اشاره به چگونگی شکل گیری تخیلات در کودکان تصریح کرد: کودکان معمولاً کارتون­های زیادی می ­بینند، بازی می­ کنند، به محیط بیرون از خانه توجه زیادی می کنند، سپس در ذهنشان دنیای خیالی زیبایی می ­سازند، گاهی خود را جای شخصیت اصلی کارتون می­ گذارند. آنها همچنین گاهی خود را درنقش پدر و مادر می بینند، گفتار و رفتار آن­ها را تکرار می ­کنند و این دنیای ذهنی را برای والدین تعریف می­ کنند. برای مثال زمانیکه کودک می گوید: «من فیلم خریدم»، والدین گمان می کنند کودک دروغ می­ گوید، در حالی که او فقط خواسته­ایی را که دارد و در دنیای ذهنی خود آن را انجام داده است بیان کرده و قصد دروغ­گویی ندارند.

انزانی با بیان اینکه همزمان با افزایش سن، کودک کم کم از فضای ذهنی خود ساخته خارج شده و دروغگویی به دلایل متفاوتی شروع می­ شود، افزود: دروغگویی در کودکان دلایل متنوعی دارد که والدین با آشنایی با این دلایل می­ توانند در فرزند خود علت دروغگویی را پیدا کرده و قبل از تثبیت این رفتار، آن را از بین ببرند.

وی با اشاره به مهم­ترین دلایل دروغگویی در کودکان اظهار کرد: ترس از تنبیه والدین از مهم ترین دلایل دروغگویی کودکان است. در این حالت کودک از ترس اینکه کتک بخورد، فحش بشنود، تحقیر یا مسخره شود یا این که احساسات پدر و مادر را جریحه­ دار کند که منجر به محرومیت و تنبیه شود، دست به دروغگویی می زند.

این روان شناس کودک در ادامه با اشاره به دلایلی که دروغگویی کودک را افزایش می دهد افزود: جلب توجه والدین، اعتماد به نفس پایین کودک، درک نشدن احساس کودک توسط والدین، دریافت تشویق از والدین، بیان آرزوها و تخیلات کودک که توسط والدین دروغ قلمداد می ­شود، جلوگیری از مقایسه­ ها و سرزنش­ های والدین، جلوگیری از شنیدن امر و نهی­ های والدین، توانمندتر جلوه دادن خود برای رهایی از حس طردشدگی و بی ­ارزشی، هوش بالا از دیگر دلایل دروغگویی در کودکان است.

وی در ادامه تصریح کرد: چون کودکان تا حدود ۶ سالگی نمی­ توانند منظور دقیق خود را بیان کنند، خیلی از اوقات، برای رهایی از ناامنی، عقده حقارت درونی، ترس­ها و … به نادرست دروغ می­ گویند. پس برای این که بتوانیم رفتار کودک خود را اصلاح کنیم در اولین قدم باید علت را بیابیم. چنانچه قصد کاهش این رفتار را داریم باید به تک تک رفتارها و گفتارهایمان دقت کنیم.

انزانی با اشاره به طبقه ­بندی ۸گانه دروغگویی در کودکان توضیح داد: دروغ بازی (بیان حوادث تخیلی یا بازی با دیگران)، دروغ مبهم (ناتوانی کودک در بیان جزئیات)، دروغ پوچ (کودک صرفاً برای جلب توجه دروغ می­ گوید)، دروغ انتقام جویانه (از حس حسادت و نفرت کودک ناشی می ­شود)، دروغ محدود (کودک از تنبیه بدنی والدین می ­ترسد و به دروغ پناه می­برد)، دروغ خودخواهانه (دروغ می­ گوید تا به خواسته­ هایش برسد)، دروغ وفادارانه (کودک برای مراقبت از دوستان خودش دروغ می ­گوید)، دروغ عادتی (کودک در خانواده­ای بزرگ شده که والدین خود دروغگو هستند) به این مراحل ۸ گانه اشاره دارند.

رئیس کلنیک تنفس دوباره در پاسخ به این سوال که آیا هنگام دروغگویی کودک علائم خاصی برای تشخیص این مساله روی چهره یا صحبت­های وی وجود دارد یا نه؟ گفت: والدین با نگاه دقیق به کودکان و گوش کردن به صحبت­هایشان می ­توانند به راحتی علائم را شناسایی کنند. معمولاً علائم اصلی دروغگویی شامل: تنگ شدن مردمک چشم، پلک زدن­های مکرر، خارش قسمت­های مختلف بدن خصوصاً بینی، لرزش ماهیچه­ های صورت، بیان اشتباه لغات، رنگ پریدگی، اضطراب، خنده­ های عصبی، حرف­های بی­ سر و ته، ناتوانی در کنترل اعضای بدن، بی­قراری، خشم و ناآرامی، پافشاری روی حرف­ها هستند.

انزانی با اشاره به راهکارهایی که می توان با آنها به تدریج کودک را از دنیای تخیل خارج کرده و با دنیای واقعیت پیوند داد، اظهار کرد: در هنگام صحبت با کودک آرامش خود را حفظ کنید، قضاوت نکنید، هر زمان کودک مایل به صحبت بود، به سرعت عوامل فراهم مثل موبایل و تلویزیون و … را کاهش دهید، در کنار کودک بنشینید، دست­هایش را لمس کنید، به چشم­هایش نگاه کنید و به تمام صحبت­هایش با دقت گوش دهید. سعی کنید در این زمان با کودک تنها باشید، به تمام علائم گفتاری و بدنی دقت کنید.

وی در ادامه تاکید کرد: در زمان صحبت با کودکی که فکر می کنید در حال دروغگویی است، او را مقایسه و صحبت وی را قطع نکنید، تا انتهای صحبت کودک دغدغه انجام کارهای خودتان را درذهنتان مدیریت کنید و فعالانه به او گوش دهید. همچنین کودک را تحقیر و مسخره نکنید، راه حل ارائه ندهید، از واژه­ ی “چرا” نیز استفاده نکنید. در نهایت به تن صدا و لحن کودک دقیق توجه کنید تا دلهره­ ها، ترس­ها و حس­های ناراحت کننده ­اش را بیابید.

انزانی در ادامه با اشاره به اینکه والدین باید به کودک این اطمینان را بدهند که در هر شرایطی او را دوست دارند، افزود: زماینکه کودک در مورد برادر، خواهر و حس حسادت یا خشم و تنفر نسبت به آن­ها صحبت کرد سعی کنید فقط با آرامش به صحبت­هایش گوش دهید. همچنین از حدود ۶ سال به بعد به کودک بگوئید دروغ کار مناسبی نیست. برای مثال به او بگویید: «تا زمانی که تو دروغ می­ گویی من از تو عصبانی هستم» و یا اینکه «برایم سخت است حرف تو را باور کنم».

وی در ادامه با بیان اینکه والدین باید سعی کنند با سوالات ساده و واقعی به کودک راستگویی را بیاموزند، ادامه داد: برای مثال از کودک بپرسید: « اتاقت را مرتب کرده ­ای؟» و یا اینکه «کمد لباست مرتب شده است؟» سوال­هایی از این قبیل که پاسخ­های آن کاملاً مشخص است به تدریج کودک را به واقعیت­ها نزدیک می­ کند. در صورتی که کودک در پاسخ به این سوالات واقعیت را بیان نکرده بود، از تکنیک محروم کردن استفاده کنید. برای مثال به کودک بگویید: «کمد لباست رو تمیز نکردی و تا حدود نیم ساعت اجازه استفاده از تلویزیون را نداری» همچنین در هر شرایطی برحرف خود پایبند باشید. هر زمان کودک حتی حرف ساده و صادقانه زد به سرعت و با کمترین فاصله­ ی زمانی او راتشویق کنید تا رفتارها و گفتارهای صادقانه وی به تدریج بیشتر شود، چراکه هر چه رفتار مناسب، زودتر تشویق ساده دریافت کند بیشتر تکرار می­شود.

این روان شناس کودک با بیان اینکه والدین از بیان واژه ­هایی مثل الکی حرف نزن، دروغ نگو، … باید خود داری کنند، تصریح کرد: خود را جای کودک بگذارید و تمام حس­های او را حس کنید. خودتان الگوی مناسبی باشید و ترس­های کودک را بشناسید و کاهش دهید. همچنین توانمندی­های کودک خود را بشناسید و او را با هیچ کس مقایسه نکنید.

رئیس کلینیک روان شناسی تنفس دوباره با اشاره به اینکه داشتن دوست خیالی رایج­ترین علت دروغ در کودکان تک فرزند است، توضیح داد: چنین کودکانی دائم در مورد دوست خود صحبت می­کنند. در این حالت فرزند خود را به مهدکودک یا پارک ببرید و کم کم به او کمک کنید دوستان واقعی پیدا کند. همچنین راه­های افزایش اعتماد به نفس در کودکان را بیاموزید. برای مثال به کودک انگ و برچسب دروغگویی نزنید. کودک را وادار نکنید کارهایی انجام بدهد که از حد توانش بیشتر است.

انزانی در پایان با بیان اینکه محیط خانواده و شخصیت، پدر و مادر مهمترین الگوی رفتاری فرزندان است، افزود: تمام تلاش خود را به کارگیرید تا فضای امنی برای کودک خود ایجاد کند. اما اگر کودکتان ۱۰ ساله شد هنوز دروغگویی به حد زیادی وجود داشت، حتماً با مشاور و روان­شناس متخصص کودک مشورت کنید.

  • Frzn

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی